راهنمای روش ها و شیوه های بهسازی لرزه ای ساختمان ها موجود و جزِییات اجرایی (نشریه 524)

بهسازی لرزه ای از شاخه های نوین علم عمران می باشد که از چند دهه قبل در کشورهای پیشرفته صنعتی مورد توجه قرار گرفته است و در سالهای اخیر با توجه به خسارات وارده در اثر زلزله های گذشته، در کشور ما نیز اهمیت ویژه ای به خود اختصاص داده است. در زمینه ارزیابی لرزه ای ساختمان ها، نشریه شماره 360 معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور تحت عنوان “دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمان های موجود” با اقتباس از مدارک معتبر بین المللی و تجربیات داخلی منتشر شده است، ولی آنچه که برای مهندسین مشاور اهمیت دارد این است که پس از ارزیابی و شناسایی ضعف های سازه بتوانند با روش های صحیح، علمی و در عین حال اقتصادی این ضعف ها را مرتفع سازند. از طرفی جزئیات بهسازی تا حدودی به ع نوان رازی در دل مهندسین مجرب و باتجربه بوده و لذا تهیه راهنمایی برای انتقال این تجربیات و ارتقای دانش طراحی و اجرایی مهندسین جامعه امری ضروری به نظر میرسید.

آنچه که برای مهندسین مشاور اهمیت دارد این است که پس از ارزیابی و شناسایی ضعف های سازه بتوانند با روش های صحیح، علمی و در عین حال اقتصادی این ضعف ها را مرتفع سازند .از طرفی جزئیات بهسازی تا حدودی به عنوان رازی در دل مهندسین مجرب و باتجربه بوده و لذا تهیه راهنمایی برای انتقال این تجربیات و ارتقای دانش طراحی و اجرایی مهندسین جامعه امری ضروری به نظر می رسید. هدف این راهنما ارائه مجموعه ای از تجربیات داخلی و خارجی به منظور بهسازی لرزه ای ساختمان های موجود می باشد که در سه بخش معرفی راهبردهای بهسازی، راهکارهای بهسازی موضعی و بهسازی سیستم ساز های ارائه شده است.

سازه ها باید توانایی تحمل نیروهای ناشی از زلزله (در سطح عملکرد مورد نظر ) را داشته باشند و در این تراز از زلزله تغییر مکان ها، دوران ها و همچنین میزان خرابی اجزای مختلف آن، در محدوده مورد نظر ضوابط طراحی قرار گیرد. مهمترین پارامترهایی که بر رفتار سازه تحت اثر نیروهای ناشی از زلزله تاثیر می گذارند عبارتند از : جرم، سختی، میرایی، پیکربندی و هندسه، مقاومت، شکل پذیری اجزای سازه و پارامترهای جنبش زمین . اولین گام در بهسازی لرزه ای سازه های موجود، ارزیابی آسیب پذیری لرزه ای آن ها، می باشد.

منحنی ظرفیت و طیف ظرفیت:

منحنی ظرفیت، نشان دهنده برش پایه قابل تحمل توسط سازه، تحت بارگذاری تدریجی، به ازاء تغییر شکل جانبی تراز معین شده سازه (بام)  در برابر بارهای وارد بر آن می باشد. در صورتی که ظرفیت خطی (الاستیک)  سازه نامحدود باشد، این منحنی بصورت یک خط ثابت بوده که شیب آن برابر با سختی سازه می باشد. اما از آنجایی که ظرفیت خطی سازه محدود می باشد، منحنی ظرفیت سازه ها بطور عمومی شامل مجموعه ای از خطوط مستقیم بوده که با کاهش شیب مواجه هستند .این کاهش شیب نشان دهنده کاهش سختی سازه می باشد.

منحنی طیف ظرفیت سازه، منحنی شتاب طیفی قابل تحمل توسط سازه نسبت به تغییر مکان طیفی بام می باشد.

به منظور تعیین منحنی ظرفیت یا طیف ظرفیت سازه، استفاده از روش های تحلیل غیرخطی (استاتیکی، دینامیکی)  ضروری می باشد.

رفتار یا عملکرد هدف:

سطح عملکرد لرزه ای مورد انتظار از سازه معمولاً با تعیین حداکثر خرابی مجاز اعضای سازه ای و غیرساز های برای سطح مشخصی از خطرپذیری لرزه ای بیان می شود. انتخاب ترازهای عملکردی شامل شناسایی تراز خسارت قابل قبول، برای شدت خاصی از زلزله است .تعداد ترازهای زلزله با توجه به معیارهای آیین نامه ای انتخاب می شود که این معیارها تابعی از اهمیت سازه از نظر اقتصادی و اجتماعی می باشد. آیین نامه های مختلف تعاریف متفاوتی از سطوح عملکردی ارائه کرده اند که با وجود اختلافات ظاهری مبنای همه آنها یکی است.

بهسازی سازه ها:

براساس ارزیابی هایی که بر روی سازه انجام می شود ضعف ها و کاستی های آن تعیین می گردد. به منظور اصلاح این ضعف ها و انجام بهسازی، استفاده از روش های مناسب ضروری است .در بیشتر اوقات برای تعیین روش های بهسازی در ساختمان محدودیت هایی وجود دارد که تاثیر عمده ای بر روش های انتخابی برای بهسازی می گذارند. مانند اهداف عملکردی ساختمان، محدودیت هزین ههای اجرایی، محدودیت زمانی در امر بهسازی، محدودیت های معماری، ضرورت فعال بودن ساختمان در حین بهسازی، پرهیز از ریسک در زمان بهسازی و لزوم حفظ آثار باستانی

 

 

 

به اشتراک بگذارید:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Insert math as
Block
Inline
Additional settings
Formula color
Text color
#333333
Type math using LaTeX
Preview
\({}\)
Nothing to preview
Insert