وال مش چیست؟ | پاسخ به تمام سؤالات شما (ویرایش 1405)

وال مش چیست؟

وال مش یا تسلیح دیوار با شبکه الیاف، یک روش نوین مهار دیوارهای غیرسازه ای است که با استفاده از مش فایبرگلاس (مقاوم به قلیا) و پلاستر سیمانی یا گچی، دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان را در برابر نیروهای جانبی، به ویژه زلزله و باد شدید مهار می کند. این سیستم جایگزینی کارآمد برای وال پست های فلزی است و با وزن سبک، نصب سریع و عملکرد بهینه، علاوه بر کاهش هزینه های اجرایی، ایمنی و دوام دیوارها را افزایش می دهد.

ویژگی کلیدی وال مش این است که به جای استفاده از تیرک های قائم و افقی (وادارها) و میلگرد بستر، تنها با مش فایبرگلاس، می تواند مقاومت خمشی دیوار را به طور چشمگیر افزایش دهد، نیروهای وارده را به صورت یکنواخت در سطح دیوار توزیع کند و تمرکز تنش ها را کاهش دهد. در نتیجه، توان دیوار در برابر ترک و فروریزش ناگهانی افزایش یافته و پایداری آن در برابر زلزله و باد بهبود می یابد.

والمش از کجا و چگونه روی کار آمده است؟

وال مش برای پاسخ به نیاز ساختمان‌ ها در مهار دیوارهای غیر سازه‌ ای در برابر زلزله توسعه یافته است. پیش از معرفی این سیستم، مهار دیوارها عمدتاً با وال‌ پست‌ و میلگرد بستر انجام می‌ شد که هم پر هزینه و هم اجرای پیچیده ای داشت. وال مش با هدف ساده تر کردن فرآیند مهار لرزه ای دیوارها، افزایش توان مهاری، کاهش هزینه های اجرایی و کم کردن وزن تحمیلی به سازه معرفی شد. ایده شکل‌گیری وال مش از سیستم‌ FRCM الهام گرفته شده است. روشی که در آن از ملات سیمانی مسلح شده با شبکه الیاف برای تقویت انواع اعضای سازه ای و غیر سازه ای استفاده می شود. با بومی‌ سازی این مفهوم و تطبیق آن با نیاز مهار لرزه‌ ای دیوارهای غیر سازه ای، وال مش با هدف ساد ه‌سازی فرآیند اجرا، افزایش ظرفیت مهاری، کاهش وزن تحمیلی به سازه و بهینه‌سازی هزینه‌ ها معرفی شد. این سیستم ابتدا در پروژه‌ های آزمایشی اجرا و پس از ارزیابی‌ های فنی و تدوین ضوابط، به‌ تدریج در ساختمان‌های مسکونی و تجاری مورد استفاده قرار گرفت.

نقطه عطف استفاده از وال مش از سال ۱۳۹۸ آغاز شد، زمانی که پیوست ششم استاندارد ۲۸۰۰، روش تسلیح دیوار با شبکه الیاف را به عنوان راهکاری نوین برای مهار دیوارهای غیرسازه ای معرفی کرد. بین سال های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲، با تمرکز شرکت های دانش بنیان بر تولید مش های الیافی و انتشار نشریه ۸۱۹، پیش نیازها و ضوابط اجرایی وال مش تکمیل شد و کاربرد آن در پروژه های واقعی گسترش یافت. در نهایت، با ابلاغ دستورالعمل وال مش از سوی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، این سیستم به عنوان راهکاری استاندارد و مورد تأیید، در ردیف روش های قانونی مهار لرزه ای اجزای غیرسازه ای قرار گرفت.

والمش از چه اجزائی تشکیل می شود؟

وال مش از چند جزء اصلی تشکیل شده است که هرکدام نقش مشخصی در این سیستم دارند و عملکرد هماهنگ آن ‌ها، پایداری دیوار در زلزله را تضمین می‌ کند.

• شبکه الیاف: به‌ منظور افزایش مقاومت کششی و خمشی دیوار، توزیع یکنواخت نیرو های وارده، کنترل ترک‌ خوردگی و جلوگیری از فرو‌ریزش ناگهانی، از شبکه الیاف استفاده می‌ شود. توری وال مش معمولاً از نوع مش فایبرگلاس مقاوم به قلیا (AR) است. با این حال، در برخی شرایط خاص مانند دیوارهای داخلی با پلاستر گچی، می‌ توان از توری فایبرگلاس معمولی (E-Glass) نیز بهره گرفت.

توجه!! دقت کنید که توری فلزی، کاملا با توری وال مش متفاوت است و به هیچ وجه از آن به جای والمش استفاده نمی‌ شود.

• پلاستر: جهت تثبیت و چسباندن شبکه الیاف به سطح دیوار و ایجاد بستر مناسب برای انتقال نیرو بین دیوار و مش به کار می‌ رود. پلاستر وال مش می‌ تواند پایه سیمانی یا پایه گچی باشد که انتخاب آن به شرایط پروژه وابسته است.

• نبشی یا ناودانی: نبشی وال مش به‌ منظور تأمین اتصال کشویی در لبه‌ های دیوار و جلوگیری از جا به‌ جایی خارج از صفحه دیوار مورد استفاده قرار می‌ گیرد.

• مصالح جدا کننده: برای جدا سازی دیوار از قاب سازه و جلوگیری از درگیر شدن دیوار در باربری جانبی سازه به کار می‌ رود. جداسازی مانع انتقال سختی، نیرو یا ضربه به قاب سازه در هنگام زلزله می‌ شود. مصالح جدا کننده معمولاً یونولیت یا پشم سنگ است.

ترکیب این اجزا، وال مش را به سیستمی سبک، کارآمد و اقتصادی تبدیل می‌کند که می تواند دیوارها را به بهترین شکل در برابر زلزله مهار کند.

چرا وال مش جایگزین مناسبی برای وال پست فلزی است؟

وال مش به دلیل ساده ‌تر بودن اجرا، کاهش هزینه ‌ها و بهینه‌ سازی عملکرد لرزه ‌ای دیوارهای ساختمان، به عنوان جایگزینی مناسب برای وال پست فلزی مطرح شده است. در روش وال پست، استفاده از مقاطع فلزی، عملیات جوشکاری و برشکاری و همچنین اتصال پیچیده آن‌ ها به سازه، اجرای پروژه را زمان ‌بر کرده و سطح حساسیت و جزئیات اجرایی را افزایش می دهد. علاوه بر این، به دلیل وزن بالای قطعات فلزی، اجرای وال پست می‌تواند وزن لرزه ‌ای سازه را به‌طور قابل‌ توجهی افزایش دهد که این موضوع بر رفتار و عملکرد کلی سازه در برابر زلزله تأثیر منفی دارد.

در مقابل، وال مش بدون نیاز به مقاطع فلزی سنگین و اتصالات پیچیده، با فرآیندی ساده ‌تر و جزئیات فنی کمتر اجرا می ‌شود. این سادگی اجرا، علاوه بر کاهش زمان و هزینه پروژه، احتمال خطای اجرایی را کاهش داده و کیفیت نهایی کار را قابل‌کنترل ‌تر می‌کند. همچنین، سبکی مصالح وال مش و حذف وادارهای فلزی و میلگرد های بستر، باعث شده این سیستم بسیار سبک باشد و اجرای آن می‌ تواند وزن لرزه‌ ای سازه را به‌طور قابل‌ توجهی کاهش دهد که این موضوع بر رفتار و عملکرد کلی سازه در برابر زلزله تأثیر مثبت دارد.

قیمت وال مش تا ۶۰ درصد کمتر از وال پست فلزی است. این کاهش قیمت هم به دلیل ارزان‌ تر بودن مصالح و هم پایین ‌تر بودن دستمزد و هزینه‌ های اجرایی آن است. اجرای وال مش ساده بوده و حتی نیرو های ساختمانی با یک آموزش کوتاه می ‌توانند آن را نصب کنند، در حالی که اجرای وال پست نیازمند تخصص، تجربه قبلی و ابزارهای پیچیده و تخصصی است. علاوه بر این، قیمت وال پست به نوسانات بازار فولاد وابسته است و هزینه مصالح آن نسبتاً بالاست. این عوامل باعث می‌ شوند در مقایسه وال مش با وال پست، والمش به‌عنوان گزینه‌ ای مقرون‌ به‌ صرفه، سریع و با ریسک اجرایی پایین برای مهار دیوار غیر سازه‌ ای مطرح شود.

مزایا و معایب روش وال مش در مهار دیوارهای غیر سازه ای چیست؟

مزایا و معایب وال مش نشان‌ دهنده نقاط قوت و محدودیت‌ های این سیستم در مهار دیوارهای غیر سازه‌ ای است. مزایای این روش آنقدر چشمگیر است که معمولاً معایب آن کم‌ رنگ به نظر می‌ رسد. وال مش با وزنی بسیار سبک و بدون تغییر ابعاد دیوار، مقاومت کششی، ظرفیت خمشی و شکل ‌پذیری آن را به‌طور قابل توجهی افزایش می ‌دهد و نیروهای جانبی را به شکل مؤثر توزیع می‌کند، به‌ طوری که احتمال ترک خوردن یا فرو ریزش دیوار به حداقل می ‌رسد. با این حال، هیچ روشی بدون عیب نیست. معایب وال مش بیشتر به کیفیت مصالح و نحوه اجرای آن مرتبط است. مزایا و معایب این روش در ادامه آورده شده است.

مزایای وال مش

معایب وال مش

• حساسیت سیستم به کیفیت و استاندارد بودن مصالح
• خطر فروش شبکه الیاف تقلبی توسط برخی فروشندگان سودجو
• تجربه کم مجریان به دلیل نوین بودن روش

کاربرد وال مش چیست؟

کاربرد اصلی وال مش، مهار دیوارهای غیرسازه‌ای ساختمان در برابر نیروهای جانبی مانند زلزله و باد است. این روش، پایداری دیوارها را در حین زلزله یا وزش بادهای شدید تضمین می‌کند و امکان حرکت کنترل‌شده دیوار در صفحه خود را فراهم می‌آورد، در حالی که از ترک خوردن، فروریزش یا شکست ناگهانی آن جلوگیری می‌کند. استفاده از وال مش نه تنها رفتار لرزه‌ای دیوارها را ارتقا می‌دهد، بلکه عملکرد لرزه‌ای کل سازه را بهبود می ‌بخشد. وال مش در انواع ساختمان‌های مسکونی، تجاری، اداری، امنیتی، بیمارستان‌ها و مدارس کاربرد دارد. مهم‌ ترین کاربرد های وال مش شامل موارد زیر است:

• مهار لرزه ‌ای دیوارهای داخلی
• مهار لرزه‌ ای دیوارهای خارجی
• مهار لرزه ‌ای دیوارهای متقاطع
• مهار لرزه ‌ای دیوارهای همجوار با همسایه
• مهار لرزه ‌ای دیوارهای راه‌ پله
• مهار لرزه‌ ای دیوارهای جان ‌پناه

دستورالعمل و آیین نامه های مورد تایید والمش کدام اند؟

معتبرترین دستورالعمل برای طراحی و اجرای وال مش، دستورالعمل سال ۱۴۰۳ با عنوان دستورالعمل طراحی و اجرای ملات مسلح شده با مش الیاف شیشه برای مهار دیوارهای بلوکی است. هر آیین‌نامه یا ضابطه ‌ای که با مفاد این دستورالعمل مغایرت داشته باشد، غیرقانونی و قابل استفاده نیست.

پیش از سال ۱۴۰۳، وال مش در آیین نامه 2800 و نشریه‌های ۸۱۹ و ۷۱۴ از جمله آیین‌نامه‌ هایی بودند که برای طراحی و اجرای وال مش مورد استفاده قرار می‌گرفتند. با این حال، به دلیل ابهامات موجود، ضوابط ناکافی و سوء استفاده برخی فروشندگان مصالح از خلع مقررات، استفاده از وال مش برای مدتی کوتاه به‌ صورت موقتی توسط مرکز تحقیقات راه مسکن و شهرسازی ممنوع اعلام شد.

پس از حدود شش ماه، در شهریور ۱۴۰۳، با انتشار دستورالعمل جدید، رفع ممنوعیت وال مش اعلام شد و این روش رسماً به عنوان یک سیستم استاندارد، قانونی و مورد تأیید برای مهار دیوارهای غیرسازه‌ای به رسمیت شناخته شد. این دستورالعمل توسط مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی و نظام مهندسی ساختمان به عنوان مرجع معتبر طراحی و اجرای وال مش مورد تأیید است.

آیا وال مش نیاز به طراحی دارد ؟

بله، وال مش باید پیش از اجرا طراحی شود. طراحی وال مش بر اساس موقعیت و ارتفاع ساختمان، تعداد طبقات، ارتفاع آزاد و نوع دیوار (داخلی یا خارجی) انجام می ‌شود و مشخص می‌کند چه میزان از سطح دیوار به‌ صورت سرتاسری یا نواری با شبکه الیاف پوشش داده شود تا دیوار نیرو های جانبی مانند زلزله و باد را به‌طور مؤثر مهار کند. همچنین، جنس، گرماژ و مقاومت توری وال مش در طراحی تعیین می‌شود.

در دستورالعمل ۱۴۰۳ مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، جداولی برای تعیین میزان درصد پوشش دیوار با وال مش ارائه شده است که طراحی را در شرایط استاندارد ساده می‌کند. با این حال، در پروژه‌های خاص یا غیرمعمول، طراحی دقیق و اختصاصی الزامی است.

نقشه والمش چیست و چرا ضروری است؟

نقشه وال مش نتیجه محاسبات و طراحی است و جزئیات اجرایی سیستم را به ‌طور دقیق روی کاغذ نمایش می ‌دهد. این نقشه علاوه بر تعیین محل دقیق مش ‌ها، نبشی ‌ها، مصالح جداکننده و اتصالات، مشخصات مکانیکی و فیزیکی مصالح را نیز مشخص می‌کند تا اجرای سیستم مطابق ضوابط و استاندارد ها انجام شود. نقشه وال مش به‌ عنوان زبان مشترک بین طراح و مجری عمل می کند و انتظارات طراح را به مجری وال مش منتقل می کند.

عملکرد صحیح وال مش در مهار لرزه ‌ای دیوارها مستقیماً به رعایت جزئیات نقشه وابسته است. بدون نقشه، احتمال خطا های اجرایی افزایش می ‌یابد، ممکن است مصالح بیش از حد یا کمتر از نیاز مصرف شود و مش ‌ها، نبشی ‌ها و مصالح جداکننده در موقعیت صحیح و مطابق نیاز واقعی دیوار نصب نشوند که این امر باعث کاهش اثر بخشی سیستم و افزایش خطا های اجرایی می ‌شود.

وال مش چگونه اجرا می شود؟

به‌ طور کلی، وال مش باید به صورت دو طرفه و در امتداد یکدیگر در دو وجه دیوار نصب شود تا عملکرد لرزه ‌ای هماهنگ و مؤثر ایجاد گردد. با این حال، در برخی شرایط خاص، روش اجرای وال مش متفاوت است.

برای مثال، در دیوارهای مجاور ملک همسایه که دسترسی به پشت دیوار محدود است، می ‌توان شبکه الیاف را تنها در وجه داخلی به ‌صورت سرتاسری نصب کرد و مهار لازم را با استفاده از الیاف ستاره ‌ای (اسپایک شیشه) تأمین نمود. در این دیوارها، نبشی و ناودانی نیز علاوه بر بالا و پایین دیوار، در لبه‌ های قائم کنار ستون‌ ها نصب می‌شوند.

یا مثلا در دیوارهای جان ‌پناه، مش باید کل سطح دیوار را پوشش دهد و ادامه آن روی کف و از پشت روی وجه سقف یا تیر با تسمه فلزی مهار شود تا ایمنی کامل دیوار حفظ گردد.

اجرای وال مش می‌تواند همزمان با دیوارچینی(برای دیوارهای پیرامونی با دسترسی محدود مناسب است) یا پس از دیوارچینی انجام شود. در صورت اجرای وال مش پس از دیوارچینی، باید فضای کافی برای نصب مصالح جدا کننده، نبشی و ناودانی پیش ‌بینی شود.

به طور کلی، روش اجرای وال مش بسته به نوع و شرایط هر دیوار متفاوت است، اما در دیوارهای رایج داخلی و پیرامونی، روند استاندارد اجرا به شرح زیر است :

اجرای وال مش در دیوارهایی با دسترسی به دو طرف (دیوارهای داخلی)

• برش مش الیاف طبق نقشه
• آماده ‌سازی پلاستر (سیمانی/گچی)
• آماده ‌سازی نبشی و ناودانی ها
• آماده ‌سازی مصالح جدا کننده
• جاگذاری مصالح جدا کننده کنار ستون ‌ها
• دیوارچینی با حفظ فاصله جدا سازی از زیر سقف
• تعیین موقعیت نوارهای مش بر روی دیوار
• اعمال پلاستر اولیه در محل نوارها
• نصب مش بر روی پلاستر خیس
• اعمال پلاستر نهایی بر روی مش
• جاگذاری مصالح جدا کننده در رج آخر
• نصب نبشی یا ناودانی در بالا و پایین دیوار

اجرای وال مش در دیوارهای با دسترسی محدود (دیوارهای خارجی)

• نصب نبشی‌ های بیرونی (بالا و پایین)
• تثبیت موقت مش بیرونی به نبشی یا کف / سقف
• جاگذاری مصالح جدا کننده در مجاورت ستون
• دیوارچینی و پلاسترکشی مرحله‌ای (هر ۳ رج) روی مش بیرونی
• مهار (تا کردن) مش روی رج آخر
• اجرای وال ‌مش داخلی طبق روال معمول
• جاگذاری مصالح جدا کننده زیر تیر یا سقف
• نصب نبشی یا ناودانی‌ های داخلی (بالا و پایین)

آیا والمش مورد تایید نظام مهندسی ساختمان است ؟

بله، وال مش به‌ عنوان یکی از روش‌ های مهار دیوارهای غیر سازه‌ ای، رسماً مورد تأیید نظام مهندسی ساختمان است و مانند دیگر روش‌ های ساختمانی، در صورتی که مطابق ضوابط و مقررات طراحی و اجرا شود، معتبر و مجاز خواهد بود. تأییدیه وال مش بر مبنای انطباق این سیستم با الزامات آیین‌ نامه‌ ای و دستورالعمل‌ های اجرایی ابلاغی صادر می‌ شود. استفاده از وال مش در انواع ساختمان‌ های بتنی و فولادی در سراسر ایران مجاز است و با قوانین نظام مهندسی کاملاً تطابق دارد.

مثلث کنترل کیفیت وال مش را بشناسید!

کنترل کیفیت وال مش بر سه اصل اساسی استوار است که به آن مثلث کنترل کیفیت وال مش گفته می ‌شود. این سه اصل شامل کیفیت مصالح، دقت در طراحی و اجرای صحیح است و هرکدام نقش تعیین‌کننده ‌ای در عملکرد نهایی این سیستم دارند.

• کیفیت مصالح: دوام و کارایی وال مش مستقیماً به کیفیت مصالح وابسته است. مش الیاف باید از مقاومت کششی کافی برخوردار باشد تا در برابر نیروهای جانبی مقاوم بماند و اندود سیمانی یا گچی باید چسبندگی و استحکام لازم را داشته باشد تا پوشش کاملی روی دیوار ایجاد کند. همچنین، اتصالات و اجزای جانبی باید با استانداردهای فنی مطابقت داشته باشند.
• دقت در طراحی: طراحی وال مش باید طبق دستورالعمل و استانداردهای مهندسی انجام شود. نوع مش، میزان پوشش، فواصل نوارها و نحوه جانمایی، همگی پارامترهای حیاتی هستند. طراحی دقیق تضمین می‌کند که دیوار در برابر زلزله و نیروهای جانبی عملکرد مؤثر داشته باشد. در غیر این صورت، حتی بهترین مصالح هم کارایی لازم را نخواهند داشت.
• اجرای صحیح: حتی با مصالح مرغوب و طراحی دقیق، اجرای نادرست می تواند کیفیت سیستم را به شدت کاهش دهد. نحوه تثبیت مش، میزان همپوشانی، ضخامت مناسب اندود و نصب صحیح اجزا، از مهم‌ترین نکاتی هستند که باید رعایت شوند تا وال مش عملکرد خود را به‌ خوبی ارائه دهد.

این سه عامل مانند اضلاع یک مثلث عمل می‌کنند، مکمل یکدیگر بوده و با رعایت همزمان آن‌ ها، ایمنی، دوام و کارایی وال مش تضمین می کند. عدم توجه به هر یک از این اضلاع می‌تواند کیفیت و عملکرد وال مش را به خطر بیندازد.

قیمت وال مش و دستمزد اجرای آن!

قیمت وال مش و دستمزد اجرای آن تحت تأثیر دو عامل اصلی یعنی هزینه خرید وال مش و دستمزد نیروی کار قرار دارد. مصالح شامل شبکه الیاف شیشه، پلاستر، نبشی یا ناودانی‌ و مصالح جدا کننده است که مشخصات فیزیکی و مکانیکی هر کدام تأثیر مستقیم بر قیمت نهایی دارد. از طرف دیگر، اجرای وال مش نسبت به روش ‌های سنتی مهار دیوار (وال پست) ساده ‌تر و سریع‌ تر است و نیاز به ابزارهای پیچیده یا نیروی متخصص و حرفه ‌ای ندارد، بنابراین دستمزد اجرای آن نسبتاً مقرون ‌به‌ صرفه است. مجموع این عوامل باعث می ‌شود هزینه کلی وال مش، اقتصادی ‌تر و مناسب ‌تر از روش ‌های دیگر باشد.

مقدار مصالح وال مش را آنلاین برآورد کنید!

محاسبه‌گر آنلاین وال مش شرکت مقاوم سازی افزیر، به شما کمک می‌کند تا خودتان میزان مصالح وال مش را بر اساس داده‌های پروژهتان، متره و برآورد کنید. کافیست تا از طریق آیکون زیر وارد صفحه مورد نظر شوید و فیلدهای درخواست شده را بر اساس داده‌های پروژه، وارد کنید.

در نهایت، محاسبه‌گر آنلاین وال مش ما به شما میزان توری و پلاستر والمش مورد نیاز را به طور دقیق و تنها در چند ثانیه، گزارش می‌کند. شرکت مقاوم سازی افزیر با هدف کمک به خرید هر چه بهینه‌تر مشتریان و عدم پرداخت هزینه‌های اضافی، محاسبگر آنلاین وال مش را طراحی و در اختیار عموم قرار داده است. شما با استفاده از این ابزار، می‌توانید مصالح والمش را بسته به مصرفتان تهیه کنید و از کمبود مصالح در حین اجرا یا خرید اضافی و غیرضروری پیشگیری نمایید.

سوالات متداول