مقاوم سازی ساختمان های بنایی در برابر زلزله

ﯾﮑﯽ از قدیمی‌ترین و رایج‌ترین اﻧﻮاع دستگاه‌های ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﯽ در ﺟﻬﺎن، ساختمان‌های ﺑﻨﺎﯾﯽ می‌باشند. به‌طوری‌که ﺑـﯿﺶ از 30 درﺻـﺪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺟﻬﺎن در ساختمان‌های ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎﯾﯽ ﺳﺎﮐﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻋﻼوه ﺑﺮ اﯾﻦ در ﮐﺸﻮر ﻣﺎ ﻧﯿﺰ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎﯾﯽ ﻏﺎﻟﺒﺎً (به‌ویژه ﻧـﻮع آﺟـﺮی آن ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺖ واﺣﺪﻫﺎی ﻣﺴﮑﻮﻧﯽ ﯾﮏ ﯾﺎ چندطبقه و ﯾﺎ واﺣﺪﻫﺎی ﺗﺠـﺎری و ﺗﻮﻟﯿـﺪی ، ﻣـﺪارس و بیمارستان‌های ﺷـﻬﺮﻫﺎی ﻣﺘﻮﺳـﻂ، ﮐﻮﭼـﮏ، بخش‌ها و روﺳﺘﺎﻫﺎ ﻣﺘﺪاول اﺳﺖ. ﻃﺒﻖ آﻣﺎر ارائه‌شده ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺮﮐﺰ آﻣﺎر اﯾـﺮان، در ﺳـﺎل 1388، 78 درﺻـﺪ ساختمان‌های ﮐﺸـﻮر (به‌جز ﺷـﻬﺮ ﺗﻬﺮان) از آﺟﺮ ساخته‌شده‌اند ﮐﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎً دارای دﯾﻮارﻫﺎی آﺟﺮی ﺑﺎرﺑﺮ و سقف‌های ﻃﺎق ﺿﺮﺑﯽ می‌باشند، ﻋﻠﺖ اﺻـﻠﯽ اﯾـﻦ ﮐـﺎرﺑﺮد وﺳـﯿﻊ، آﺳـﺎن ﺑﻮدن ﺗﻮﻟﯿﺪ آﺟﺮ، حمل‌ونقل ﻣﺘﺪاول، ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺑﻮدن هزینه‌ها، ﻋﺪم ﻧﯿﺎز ﺑﻪ فنّاوری ﺑﺮﺗﺮ در ﻣﺮاﺣﻞ ساخت‌وساز، و ﻫﻤﭽﻨـﯿﻦ ﺗﺼـﻮر ﻋﻤـﻮﻣﯽ و ﮐﻠﯽ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﻋﺪم ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﺗﺨﺼﺺ وﯾﮋه در ﻫﻤﻪ ﻣﺮاﺣﻞ ﻓﻮق را می‌توان ﻧﺎم ﺑﺮد. نکته‌ای ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ در ﻣﻮرد ساختمان‌های ﺑﻨﺎﯾﯽ ﺑـﻪ آن اﺷـﺎره ﮐـﺮد اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ در اﺣﺪاث این‌گونه ساختمان‌ها در ﮐﺸﻮر، ﺿﻮاﺑﻂ و دستورالعمل‌های ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻓﺮآﯾﻨـﺪ ساخت‌وساز ﭼﻨـﺪان موردتوجه ﻗـﺮار ﻧﮕﺮﻓﺘـﻪ اﺳﺖ و ساختمان‌های ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻨﺎﯾﯽ اﮐﺜﺮاً در ﺑﺮاﺑﺮ زﻟﺰﻟـﻪ آسیب‌پذیرند.

ساختمان‌های ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎﯾﯽ ﻏﯿﺮﻣﺴﻠﺢ ساختمان‌هایی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ به‌جز دﯾﻮارﻫﺎی سازه‌ای (ﺑﺮﺷﯽ) ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎﯾﯽ ﻓﺎﻗﺪ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺳﺎز ه ای ﻣﺸﺨﺼﯽ می‌باشند. به ﺳﺨﻦ دﯾﮕﺮ، در  ساختمان‌های بنایی، دﯾﻮارﻫﺎی ﺑﺮﺷﯽ ﺑﻨﺎﯾﯽ وﻇﯿﻔﻪ ﺗﺤﻤﻞ ﻫﺮ دو ﻧﻮع ﺑﺎر ﺛﻘﻠﯽ و ﺟﺎﻧﺒﯽ زﻟﺰﻟﻪ را ﺑﺮ عهده‌دارند. ﻟﺬا در اﺳﺘﺎﻧﺪارد 2800 اﯾﺮان ﺑﺮای تأمین ﻧﯿﺎز ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺮﺷﯽ ﺳﺎﺣﺘﻤﺎن ﻫﺎی ﺑﻨﺎﯾﯽ ﻏﯿﺮﻣﺴﻠﺢ در ﻫﺮ ﺟﻬﺖ، از ﻣﻔﻬﻮم ﺣﺪاﻗﻞ دﯾﻮار ﻧﺴﺒﯽ سازه‌ای استفاده‌شده اﺳﺖ. ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ در هر ﯾﮏ از اﻣﺘﺪادﻫﺎی اﺻﻠﯽ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﻨﺎﯾﯽ (ﺑﺎ ﮐﻼف و ﺑﯽ ﮐﻼف)، ﻣﻘﺪار دﯾﻮار ﻧﺴﺒﯽ ﻧﺒﺎﯾﺪ از ﻣﻘﺎدﯾﺮ ﻣﻨﺪرج در اﯾﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﮐﻤﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ.

ساختمان‌های ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎﯾﯽ ، ﺑﻨﺎﻫﺎی ﺣﺠﯿﻤﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﻨﮕﯿﻦ ساخته‌شده‌اند و ﻧﯿﺮوی ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﯽ ﺑﯿﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ و فرم‌های سازه‌ای ﺧﺎص وﻇﯿﻔﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﯿﺮوﻫﺎ و درنهایت ﭘﺎﯾﺪاری و ﻋﻤﻠﮑﺮد یکپارچه ﺑﻨﺎ را ﺑﺮ عهده‌دارند. ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻼت و آﺟﺮ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﯿﺮوﻫﺎی ﻓﺸﺎری ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺑﺴﯿﺎر ﺧﻮﺑﯽ دارﻧﺪ وﻟﯽ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﯿﺮوﻫﺎی ﺟﺎﻧﺒﯽ و ﮐﺸﺸﯽ ﻣﻘﺎوﻣﺖ زﯾﺎدی ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﭘﺲ از رﺳﯿﺪن ﺑﻪ ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﺗﻮان ﺧﻮد به‌یک‌باره ﺧﺮد می‌شوند. به‌عبارت‌دیگر ﻓﺎﻗﺪ ﺧﺎﺻﯿﺖ ﭘﻼﺳﺘﯿﮏ و شکل‌پذیری ﻫﺴﺘﻨﺪ.

ساختمان‌های که با آجر،سنگ و یا بلوک سیمانی ساخته‌شده‌اند و در آن ﺗﻤﺎم ﯾﺎ ﻗﺴﻤﺘﯽ از ﺑﺎرﻫﺎی ﻗﺎﺋﻢ ﺗﻮﺳﻂ دﯾﻮارﻫﺎی ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎﯾﯽ و قسمتی دﯾﮕﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﻋﻨﺎﺻﺮ  ﺳﺎﺧﺘﻪ می‌شوند، و در ﺑﺎ ﺳﻨﮓ ﯾﺎ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ آﺟﺮ، ﺑﻠﻮک ﺳﯿﻤﺎﻧﯽ و ﻓﻠﺰی ﯾﺎ ﺑﺘﻨﯽ آرﻣﻪ ﺗﺤﻤﻞ می‌شود در ردﯾﻒ ساختمان‌های ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎﯾﯽ ﻣﺤﺴﻮب می‌شود ﭘﺲ از ورود آﻫﻦ ﺑﻪ ﺑﺎزار اﯾﺮان ساختمان‌های ﺧﺸﺘﯽ و ﮔﻠﯽ ﺟﺎی ﺧﻮد را ﺑﻪ ساختمان‌های ﺑﻨﺎﯾﯽ ﺑﺪون ﮐﻼن دادﻧﺪ ﭘﺲ از اﻧﺘﺸﺎر آیین‌نامۀ 2800 ﺳﺎﺧﺖ ، ساختمان‌های ﺑﻨﺎﯾﯽ کلاف دار رواج ﭘﯿﺪا ﮐﺮد. ﻣﺸﺎﻫﺪات ﺑﻌﺪ از وﻗﻮع زﻟﺰﻟﻪ ﻧﺎﺷﯽ از اﯾﻦ اﺳﺖ، ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺳﺎﺧﺖ آن‌ها ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ آیین‌نامه 2800 زﻟﺰﻟﻪ اﯾﺮان ﺑﻮده ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺳﺮﭘﺎ ﺑﺮﺟﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﺮﺧﯽ هیچ‌گونه آﺳﯿﺒﯽ ندیده‌اند ﭘﺎﺑﺮﺟﺎﺋﯽ ساختمان‌ها و ﻋﺪم رﯾﺰش سقف‌ها و دﯾﻮارﻫﺎ ازاین‌جهت قابل‌بحث می‌باشند ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ اﯾﺠﺎد ﻓﺮﺻﺖ ﻓﺮار و ﻋﺪم خسارت‌های ﺟﺎﻧﯽ در زﻟﺰﻟﻪ می‌شود ﮐﻪ اﯾﻤﻨﯽ را ﺑﺎ ﺧﻮد ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه می‌آورد. هرچند ﮐﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ اﺣﺪاث ساختمان‌های دارای اﺳﮑﻠﺖ ﻓﻠﺰی و ﺑﺘﻨﯽ رو ﺑﻪ اﻓﺰاﯾﺶ اﺳﺖ، اﻣﺎ ﻫﻨﻮز ﻫﻢ اﮐﺜﺮﯾﺖ ساختمان‌های ﻣﻮﺟﻮد در ﮐﺸﻮر از ﻧﻮع ساختمان‌های ﺑﻨﺎﯾﯽ می‌باشند. ازآنجاکه راه‌حل ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی از ﭼﻨﯿﻦ خسارت‌هایی، مقاوم‌سازی ساختمان‌های ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ، ﻟﺰوم ﺑﺮرﺳﯽ در ﻣﻮرد شیوه‌های ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻬﺴﺎزی و مقاوم‌سازی ساختمان‌های ﺑﻨﺎﯾﯽ ﻣﻮﺟﻮد به‌شدت اﺣﺴﺎس می‌شود. ﺷﻨﺎﺧﺖ دﻗﯿﻖ اﻧﻮاع آسیب‌های وارده ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﯾﺎﻓﺘﻦ روش‌های ﻣﻨﺎﺳﺐ مقاوم‌سازی ﺑﺎ ﺗﻘﻮﯾﺖ قسمت‌های اﺻﻠﯽ و ﺑﺎرﺑﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و اﻓﺰودن ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺑﺎرﺑﺮ اﺿﺎﻓﯽ و ﻧﻮع ﺳﺎزه ﺑﻨﺎﯾﯽ می‌تواند راﻫﯽ ﺑﺮای دﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﻪ اﯾﻤﻨﯽ ﺑﺎﻻﺗﺮ در ﻣﻘﺎﺑﻞ زﻟﺰﻟﻪ ﺑﺎﺷ.

ساختمان‌های مصالح بنایی

منظور از ساختمان‌های ﻣﺼﺎﻟﺢ  بنایی ساختمان‌هایی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ آﺟﺮ,ﺑﻠﻮک ﺳﯿﻤﺎﻧﯽ ﯾﺎ ﺳﻨﮓ ﯾﺎ ﺧﺸﺖ ﺳﺎﺧﺘﻪ می‌شوند و در آن‌ها ﺗﻤﺎم ﯾﺎ ﻗﺴﻤﺘﯽ از ﺑﺎرﻫﺎی ﻗﺎﺋﻢ ﺗﻮﺳﻂ دﯾﻮارﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎﯾﯽ ﺗﺤﻤﻞ می‌گردد.ساختمان‌های ﺑﻨﺎﯾﯽ را می‌توان به دودسته ساختمان‌های ﺑﻨﺎﯾﯽ ﮐﻼف ﺑﻨﺪی ﺷﺪه و ساختمان‌های ﺑﺪ ﮐﻼف ﺑﻨﺪی ﺗﻘﺴﯿﻢ ﮐﺮد.

رفتار کلی ساختمان های بنایی در برابر نیروها

رفتار ساختمان‌های بنایی به عواملی مانند نیروی چسبندگی مصالح ساختمانی بستگی دارد که باعث پیچیدگی در بررسی رفتار سازه بنایی شده است.

ازآنجاکه ﻣﺼﺎﻟﺢ آﺟﺮ و ﻣﻼت به‌شدت ﺗﺮد ﻫﺴﺘﻨﺪ هنگامی‌که ﺗﺤﺖ اﺛﺮ ﻧﯿﺮو ﻗﺮار می‌گیرند ﭘﺲ از رﺳﯿﺪن ﺑﻪ ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺧﻮد، یک‌باره دﭼﺎر ﺷﮑﺴﺖ ﺷﺪه و ﺧﺮد می‌شوند، برخلاف ﺑﺘﻦ ﻣﺴﻠﺢ و ﻓﻮﻻد ﮐﻪ ﭘﺲ از رﺳﯿﺪن ﺑﻪ ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺧﻮد وارد ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻻﺳﺘﻮ ﭘﻼﺳﺘﯿﮏ و ﺳﭙﺲ ﭘﻼﺳﺘﯿﮏ ﺷﺪه و ﺗﻐﯿﯿﺮ شکل‌های قابل‌توجهی ﺧﻮاﻫﻨﺪ داد.

درنتیجه ﺿﻌﻒ اﺳﺎﺳﯽ ساختمان‌های آﺟﺮی در ﻣﻘﺎﺑﻞ زﻟﺰﻟﻪ، ﮐﻤﺒﻮد ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻧﯿﺴﺖ، ﺑﻠﮑﻪ ﮐﻤﺒﻮد ﻧﺮﻣﯽ (شکل‌پذیری) اﺳﺖ ﻣﯿﺰان ﺧﺴﺎرت سازه‌های ﻧﺮم ﺗﺎ ﺣﺪودی ﺗﺎﺑﻊ ﺑﺰرﮔﯽ زﻟﺰﻟﻪ اﺳﺖ و در زلزله‌ای ﺑﺴﯿﺎر ﻣﺨﺮب ﺑﺎ ﺑﺰرﮔﯽ ﺑﯿﺶ از7 ، در ﻧﺎﺣﯿﮥ ﻣﺮﮐﺰی زﻟﺰﻟﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ آﺳﯿﺐ ﻣﺸﺎﻫﺪه می‌شود و از ﻣﺮﮐﺰ ﮐﻪ دور می‌شویم به‌تدریج از ﺷﺪت آﺳﯿﺐ ﮐﺎﺳﺘﻪ می‌شود. درحالی‌که در ﻣﻮرد ساختمان‌های آﺟﺮی ﭼﻨﯿﻦ ﻧﯿﺴﺖ و از منطقه‌ای ﮐﻪ ساختمان‌ها کاملاً فروریخته اﺳﺖ ﻧﺎﮔﻬﺎن ﺑﻪ منطقه‌ای ﺑﺎ ساختمان‌های ﻧﺴﺒﺘﺎً ﺳﺮﭘﺎ می‌رسیم.

مقاوم‌سازی ساختمان های بنایی

عوامل مؤثر در تخریب ساختمان‌ها با مصالح بنایی:

استفاده از آجرهای بی کفیت

استفاده از ملات سست و ضعیف

بی‌نظمی در پلان در جهت عمودی

ضعف دیوارهای باربر

کمبود المان‌های عمودی محدود کننده

وجود کنسول و بالکن نامناسب

خسارات مشاهده شده در ساختمان‌های بنایی

اﯾﺠﺎد ﺗﺮک و ﺟﺪا ﺷﺪن دیوارها از ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ

فروریختن ﺧﺎرج از ﺻﻔﺤﻪ دﯾﻮارﻫﺎ

اﯾﺠﺎد ترک‌های ﻣﻮرب ﮐﺸﺸﯽ در ﮐﻨﺎر بازشوها

ﻓﺮورﯾﺨﺘﻦ دﯾﻮارﻫﺎی ﺑﺎرﺑﺮ و سقف‌ها

از ﺑﯿﻦ رﻓﺘﻦ اﻧﺴﺠﺎم ﺳﻘﻒ و فروریزش آﺟﺮﻫﺎی ﻃﺎق ﺿﺮﺑﯽ

ﺧﺴﺎرت در ﮔﻮﺷﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و فروریختگی ﺟﺰﺋﯽ

روش‌ها مقاوم‌سازی ساختمان‌های بنایی

ﯾﮑﭙﺎرﭼﻪ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺳﻘﻒ

در ساختمان‌های بنایی سقف‌ها عملکرد یکپارچه‌ای نداشته که باعث خسارت و آسیب می‌شوند. یکی از روش‌های مقاوم‌سازی ساختمان‌های بنایی یکپارچه‌سازی سقف می‌باشد. در این روش ابتدا پوشش سقف را برداشته می‌شود و سپس یک شبکه آرماتور روی سقف اجرا می‌شود و سپس یک لایه 5  تا 10 سانتی‌متری روی شبکه آرماتور ریخته می‌شود. این امر سبب می‌شود که سقف در زلزله رفتار یکپارچه داشته باشد.

اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺘﻦ ﭘﺎﺷﯽ(ﺷﺎﺗﮑﺮﯾﺖ)

در زلزله‌های اخیر مشاهده شده است که دیوارهای جانبی و باربر قادر به تحمل نیروی وارده ناشی از زلزله را نداشته و جهت جلوگیری از شکست‌های درون و خارج از صفحه‌ای نیاز به مقاوم‌سازی دارد. این روش می‌تواند در یک یا دو طرف دیوار اجرا شود. در این روش معمولا از شبکه میلگرد(8 یا 10 میلی‌متر) با فاصله 10 تا 20 سانتی‌متر روی دیوار اجرا شده و در دیوار مهار شده سپس یک لایه بتن 5 سانتی‌متری روی شبکه آرماتور اجرا می‌شود، می‌توان در بتن از الیاف پلیمری و فولادی برای بهبود عملکرد نیز استفاده کرد.

ﺑﻬﺴﺎزی اﺟﺰای ﻏﯿﺮ سازه‌ای

ترجیحاً ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﺟﻬﺖ ﮐﺎﻫﺶ وزن ﺳﺎزه ﮐﻠﯿﻪ دﯾﻮارﻫﺎی داﺧﻠﯽ و خارجی ﻏﯿﺮ ﺑﺎرﺑﺮ از ﻧﻮع  3D ﭘﻨﻞ ﺑﺎ وزن ﻣﺨﺼﻮص ﺣﺪاﻗﻞ 12 اﻟﯽ 15 ﺑﺎﺷﻨﺪ.اﯾﻦ دﯾﻮارﻫﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ ﺑﺎ ﮐﻒ و ﺳﻘﻒ اﺗﺼﺎل داﺷﺘﻪ وﻟﯽ ﻟﺰوﻣﯽ ﻧﺪارد ﮐﻪ ﺑﺎ ستون‌ها ﺗﻤﺎس داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ. در اﺟﺮای اﯾﻦ دﯾﻮارﻫﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﻧﺸﺮﯾﻪ  385 ﻣﻼک اﺟﺮا ﻗﺮار ﮔﯿﺮد. ﺣﺪاﻗﻞ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﻫﺴﺘﻪ 6سانتی‌متر و شبکه 5*5  از ﻣﻔﺘﻮل ﻧﻤﺮه 3 ﺑﺎﺷﺪ.و ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه ﻣﺨﺼﻮص، ﻋﻤﻞ ﺷﺎﺗﮑﺮﯾﺖ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد. درصورتی‌که ﻣﺎﻟﮏ ﺑﺨﻮاﻫﺪ از آﺟﺮﻫﺎی ﺳﻔﺎل اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﯾﺪ اﯾﻦ دﯾﻮارﻫﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﯾﻮﻧﻮﻟﯿﺖ ﺑﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ 5 سانتی‌متر از ﺳﺘﻮن ﺟﺪا ﺷﻮﻧﺪ و توسط شاخک‌ها ﺑﻪ ﺳﺘﻮن ﻣﺘﺼﻞ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ در ﻫﻨﮕﺎم ﺟﺎﺑﺠﺎﯾﯽ ﺳﺎزه ﺗﻮﺳﻂ ﺿﺮﺑﺎت ﺳﺘﻮن ﺧﺮد ﻧﺸﻮﻧﺪ.

اﺳﺘﻔﺎده از کلاف‌های ﻗﺎﺋﻢ

ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻧﺸﺮﯾﻪ 360 کلیه‌ی ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺳﻂ کلاف‌های اﻓﻘﯽ و ﻗﺎﺋﻢ به‌هم‌پیوسته ﺑﺎﺷﻨﺪ. ساختمان‌های ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎﯾﯽ ﺳﻨﺘﯽ ﮐﻪ ﻓﺎﻗﺪ کلاف بندی می‌باشند ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻋﺪم اﻧﺴﺠﺎم ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن آسیب‌پذیر می‌باشند.

در اﯾﻦ روش ﺑﺎ قرار دادن کلاف‌های ﻓﻠﺰی ﺑﺎ ﺑﺘﻨﯽ در کنج‌ها و داﺧﻞ دﯾﻮارﻫﺎی ﺑﺎرﺑﺮ و ﺗﻘﺎﻃﻊ دﯾﻮارﻫﺎ و اﺗﺼﺎل اﯾﻦ کلاف‌ها ﺑﺎ دﯾﻮار به‌وسیله ﻣﯿﻠﮕﺮد ﮐﻼف ﺑﻨﺪی ﻗﺎﺋﻢ انجام‌گرفته اﺳﺖ.

بندکشی مجدد دیوارهای آجری با ملات سیمان

ملات های دیوار های آجری یا بلوکی که بدون روکش اجرا شده اند، با گذشت زمان بخصوص زمانی که در معرض شرایط آب و هوایی قرار میگیرند و یا زمانی که برای ساخت این دیوارها از ملات با کیفیت پایین استفاده شوند، باعث کاهش مقاومت دیوار می شوند. با جایگزین بخشی از ملات اولیه بندهای افقی آجرکاری، می توان خصوصیات مکانیکی دیوار را بهبود بخشید.

ﺗﺨﺮﯾﺐ ﻣﻮﺿﻌﯽ و ﺑﺎزﺳﺎزی

دربسیاری از مواقع امکان مقاوم‌سازی و بهسازی قسمتی از ساختمان وجود ندارد و بهترین راه، تخریب و اجرای مجدد آن به صورت اصولی آن می‌باشد.

ﻣﻘﺎوم سازه‌های ﺑﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﮐﺎﻣﭙﻮزﯾﺖ مای FRP

مواد کامپوزیتی به دلیل نصب آسان، مقاومت کششی بالا، وزن پایین، در مقاوم‌سازی ساختمان‌های بنایی بسیار پرکاربرد می‌باشد. استفاده از مواد پلیمری در مقاوم‌سازی ساختمان‌های بنایی به روش‌های مختلف امکان پذیر می‌باشد.

روش‌های مقاوم سازی ساختمان های بنایی با استفاده از مواد کامپوزیتی FRP

ﯿﭽﯿﺪن (Wrapping) کامپوزیت‌های ﭘﺎﯾﻪ ﭘﻠﯿﻤﺮی ﺑﻪ دور سازه‌های ﺑﻨﺎﯾﯽ غیرمسلح ، به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای اﺳﺘﺤﮑﺎم داﮐﺘﯿﻠﯿﺘﯽ اﯾﻦ سازه‌ها را اﻓﺰاﯾﺶ می‌دهد. دیواره‌های سازه‌های ﺑﻨﺎﯾﯽ غیرمسلح معمولاً به‌طور ﺻﺤﯿﺤﯽ ﺑﻪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻣﺘﺼﻞ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ و اﯾﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﺑﺎﻋﺚ آسیب‌پذیر ﺑﻮدن اﯾﻦ سازه‌ها  در ﻣﻘﺎﺑﻞ زﻟﺰﻟﻪ می‌شود. اﮔﺮ ﻧﯿﺮوﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ دﯾﻮار وارد می‌شود ﻋﻤﻮد ﺑﺮ آن ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﯽ اﮔﺮ ﻧﯿﺮوﻫﺎی واردشده به‌صورت ﺑﺮﺷﯽ ﺑﺎﺷﺪ در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﻣﮑﺎﻧﯿﺰم ﺗﺨﺮﯾﺐ دﯾﻮارﻫﺎ به‌صورت فروریختن ﺧﺎرج از  ﻣﺤﻮر( out-of-plane) می‌باشد.

همان‌گونه ﮐﻪ اﺳﺘﻔﺎده از FRP در ﺑﺘﻦ مورد توجه قرارگرفته اﺳﺖ , درزمینه اﺳﺘﻔﺎده ازFRP  در ساختمان‌های ﺑﻨﺎﯾﯽ ﻧﯿﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت وﺳﯿﻌﯽ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . به‌ طورکلی ﺗﺄﺛﯿﺮ اﺷﮑﺎل ﻣﺨﺘﻠﻒِ FRP و ﻣﺼﺎﻟﺢ تشکیل‌ دهنده و روش‌های اﺟﺮای آن در رﻓﺘﺎر درون صفحه‌ای و ﺑﺮون صفحه‌ای ﻣﻮرد آزمایش قرارگرفته ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻋﻤﺪﺗﺎً درزمینهٔٔ دﯾﻮارﻫﺎی ﺑﻨﺎﯾﯽ اﺳﺖ . آنچه در اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﺑﯿﺸﺘﺮ مورد توجه واقع‌ شده اﺳﺖ مسئله ورقه ﺷﺪن  FRP در ﻧﻮاﺣﯽ ﻣﺮزی ﺧﺎرﺟﯽ اﺳﺖ . اﮔﺮﭼﻪ ﺑﺮﺧﯽ از ﻣﺤﻘﻘﺎن ﻧﯿﺰ درزمینه ﺗﮑﻨﯿﮏ مقاوم‌سازی ﺑﻪ روش اﻓﺰاﯾﺶ ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺳﺎزه موردنظر ﯾﺎ ﭘﯿﺶ ﺗﻨﯿﺪﮔﯽ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ را اﻧﺠﺎم دادﻧﺪ . ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎزه ﺑﺘﻨﯽ تقویت‌شده در اﯾﻦ سازه‌ها ﻧﯿﺰ ﻣﺪﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪی مشاهده‌شده اﺳﺖ . از ﺟﻨﺒﻪ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎری در ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ ﻣﯿﻠﮕﺮدﻫﺎ ﯾﺎ ﻧﻮارﻫﺎی ﻓﻮﻻدی , GFRP در ﺳﺎزه دﯾﻮارﻫﺎی ﺗﻮﻧﻞ ﺣﻔﺎری ﺑﯿﺸﺘﺮ ﮐﺎرﺑﺮد دارد, ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﺳﺘﻔﺎده از GFRP ﺟﻬﺖ اﯾﺠﺎد اﺗّﺼﺎل ﺑﯿﻦ دﯾﻮارﻫﺎی ﻣﺘﻘﺎﻃﻊ توسعه‌یافته اﺳﺖ . ﺑﻪ هر شکل اﺳﺘﻔﺎده از اﻗﺴﺎم FRP می‌تواند ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﺳﺎزه ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎﯾﯽ را در ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎرﻫﺎی لرزه‌ای اﻓﺰاﯾﺶ داده و اداﻣﻪ ﮐﺎر را ﺗﻀﻤﯿﻦ ﮐﻨﺪ . در ﺑﺤﺚ ﭘﯿﺶ ﺗﻨﯿﺪﮔﯽ ﻧﯿﺰ ﮐﺎرﺑﺮد FRP ﻧﯿﺰ موردمطالعه قرارگرفته اﺳﺖ . مسئله اﺳﺎﺳﯽ در ﭘﯿﺶ ﺗﻨﯿﺪﮔﯽ ﻣﻬﺎر اﯾﻦ تاندوم‌ها ( اﻟﯿﺎف FRP ) می‌باشد. در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻣﻬﺎرﻫﺎی اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻧﻬﮑﺪارﻧﺪه اﻟﯿﺎف ﻓﻮﻻدی ﮐﻪ در ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺘﻦ ﭘﯿﺶ- ﺗﻨﯿﺪه اﺳﺘﻔﺎده می‌شود ﺑﺎﻋﺚ ﭘﺎره ﺷﺪن اﻟﯿﺎف CFRP می‌گردد ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ سیستم‌های ﻣﻬﺎری ﺟﺪﯾﺪی در ﺣﺎل رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺖ . ﭘﯿﺶ ﺗﻨﯿﺪﮔﯽ ﺑﺎﻋﺚ می‌شود ﻟﻨﮕﺮ ﻣﻘﺎوم ترک‌خوردگی و ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﻟﻨﮕﺮ ﺧﻤﺸﯽ دﯾﻮار اﻓﺰاﯾﺶ ﯾﺎﺑﺪ , ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺎ اﻧﺠﺎم آزمایش روی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﮑﻌﺒﯽ ﺑﺘﻨﯽ اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ را ﻧﺸﺎن می‌دهد ﮐﻪ دﯾﻮارﻫﺎی ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎﯾﯽ ﮐﻪ در آن‌ها از ﺗﮑﻨﯿﮏ ﭘﯿﺶ ﺗﻨﯿﺪﮔﯽ استفاده‌شده اﺳﺖ ﺑﺎ ﮐﺎﻫﺶ اﻧﺪﮐﯽ در ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺧﻮد , ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﺗﺤﻤﻞ ﺑﺎرﻫﺎی لرزه‌ای ﺑﯿﺸﺘﺮی از ﺧﻮد را ﻧﺸﺎن می‌دهند . در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ درﺟﻪ ﭘﯿﺶ ﺗﻨﯿﺪﮔﯽ اولیه ﯾﮑﯽ از ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﮐﻠﯿﺪی ﻃﺮاﺣﯽ اﺳﺖ . به‌هرحال در ﻃﺮح دﯾﻮارﻫﺎی ﺑﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ اﻟﯿﺎف پیش‌تنیده ﺑﺎﯾﺪ ﯾﮑﺴﺮی رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﺟﺎﻧﺒﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﺼﺎﻟﺢ براثر ﺗﺨﺮﯾﺐ دﯾﻮار ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﭘﺎﯾﺪار از ﺧﻮد ﻧﺸﺎن می‌دهند ﻟﺤﺎظ ﺷﻮﻧﺪ . در اﻧﺘﻬﺎ آنچه موردعلاقه ﻃﺮاﺣﺎن اﺳﺖ اﺳﺘﻔﺎده از FRP در مقاوم‌سازی دﯾﻮارﻫﺎ, ستون‌ها و قوس‌ها درزمینه ﻋﻤﻠﮑﺮد لرزه‌ای اﺳﺖ .

ﺗﻘﻮﯾﺖ سازه‌های ﺑﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﯿﻠﮕﺮدﻫﺎی کامپوزیتی 

در این روش ابتد درز های بین آجرها را از ملات خالی می کنیم سپس با جاگذاری آرماتورها کامپوزیتی در بین آجر ها و پر کردن درز باقی مانده با رزین اپوکسی و یا تزریق دوغاب سیمانی دیوار را در برابر نیروهای لرزه ای مقاوم می نماییم.

مقاوم سازی ساختمان های بنایی در برابر زلزله
4.9 (97.14%) 7 votes